کد "کیو-آر" یک بارکد ماتریسی- متشکل از یک کد دو وجهی- ، قابل
خوانش بوسیلهي بارکدخوان مخصوص "کیو-آر" و تلفنهای همراه نسل دوربیندار
میباشد. این کد متشکل از طرحهای مشکیای میباشد که در یک طرح چهارگوش مرتب شدهاند.
اطلاعات کد و ذخیره شده در آن میتوانند متن نوشته، آدرس اینترنتی و یا هر اطلاعات
دیگری باشد.
این نوع بارکدِ دو وجهی در ژاپن بسیار محبوب است. برای اولین بار این روش در
سال 1994 در یکی از شرکتهای تابعهي تویوتا به نام "دنسو-ویو" از این
بارکد استفاده شده است. نام دو حرفی
"کیو-آر" مختصری برای دو کلمهي " واکنش سریع" به زبان
انگلیسی میباشد. این بدان جهت است که طراح آن در نظر داشته است محتوای کد شده،
با سرعتی بالا رمزگشایی گردد.
نگاهی سریع
هرچند که این کد در ابتدا برای پیگیری اجزاء اتوموبیل در کارخانهها به کار می
رفته است، کد "کیو-آر" هماکنون در مفهومی بسیار وسیعتر مورد استفاده
قرار میگیرد. این موارد استفاده شامل هر دو نوع پیگیریهای بازرگانی و پیگیری
درخواستها، و به همچنین پیگیریهای آسان و سریع مورد استفادهی دارندگان گوشیهای
تلفن همراه میباشد (معروف به برچسب موبایل). کد "کیو-آر" میتواند برای
نشان دادن متن برای کاربران، اضافه کردن یک "وی-کارتِ" دفترچه ی تلفن همراه،
باز کردن یک صفحهي وب و یا نوشتن یک ایمیل یا پیام کوتاه استفاده شود. کاربران به همچنین میتوانند کد
"کیو-آر" ساخته شده توسط خود را بوجود آورند و آن را برای استفادهی دیگران
چاپ کنند. این کدها قابل رمزگشایی در وبسایتهای گوناگون و رایگان تولید کد
"کیو-آر" هستند. فرانک سی- هودتز، که یک بازاریاب خدمات حرفهای
آمریکایی میباشد، اعلام کرده است روشی برای ذخیره کردن بارکدها در آدرسهای
اینترنتی یافته است.
کدهای "کیو-آر" ذخیره شده و آدرسهای اینترنتی میتوانند در مجلات،
تابلوها، اتوبوسها، کارتهای بازرگانی و یا در هر چیزی که کاربران آن نیاز به
اطلاعات دارند، ظاهر گردند. کاربران تلفنهای همراهی که دستگاهشان مجهز به نرمافزار
کدخوان میباشد می توانند تصویر کد "کیو-آر" را اسکن کنند تا متنی را
مشاهده نمایند، اطلاعات دفترچه ی تلفن را ببینند، اتصال به یک شبکه ي بیسیم برقرار
نمایند و یا یک صفحهي وب بر روی تلفن همراه را باز کنند. این عمل اتصال از دنیای
اجزاء فیزیکی، به نام "هاردلینک" یا " مجازی کردن دنیای
فیزیکی" معروف میباشد.
تلفنهای هوشمند بلک بری و سیستم عامل گوشی گوگل موسوم به "سیستم عامل آندروئید"، استفاده از
کد "کیو-آر" را که شامل اضافه کردن بارکدخوان "زینگ" بر روی
برخی از مدلها میباشد را پشتیبانی مینماید. و همینطور برنامهی جستجوگر
اینترنتی نیز آدرسهای وب کد شده را
که اجازهی فرستادن "فرا دادهها"
بر روی نرمافزارهای موجود را میدهد، پشتیبانی میکند. سیستم عامل نوکیا موسوم به
"سیمبین" نیز مجهز به یک بارکدخوان است که قادر به خواندن کدهای
"کیو-آر" میباشد. همینطور "ام-بارکد" نیز یک کدخوان
"کیو-آر" برای سیستم عامل "مائیمو" است. در سیستم عامل
"اپل"، به طور ابتدایی یک بارکدخوان "کیو-آر" نصب نشده است،
اما برخی از نرمافزارهای "آی-تیون"، به طور رایگان، با بارکدخوان و
جستجوگر فرادادهی اینترنتی قابل دسترسی میباشند.